به گزارش خبرنگار فولاد، فولاد مبارکه از بدو تأسیس، فراتر از تولید ورق فولادی، مأموریت انتقال و توسعه دانش صنعتی را در دستور کار خود قرار داد؛ مأموریتی که ثبت و نگهداری دقیق اسناد و مدارک فنی، ستون فقرات آن محسوب میشود. مرکز اسناد فنی فولاد مبارکه امروز با میلیونها برگ مدرک و صدها هزار نقشه، تضمین میکند که توسعه و بهینهسازی مستمر تجهیزات و فرآیندها، بر پایه دانش ثبتشده و قابل بازیابی انجام شود.
تصمیم برای تأسیس فولاد مبارکه بهعنوان یکی از بزرگترین واحدهای صنعتی در کشور با ۳۵ کیلومترمربع مساحت، ۱۵۰ هزار تن اسکلت فلزی، یک کیلومترمربع نصب پوشش، و بیش از ۵۰۰ هزار تن تجهیزات و ماشینآلات از همان روز نخست نه با ادعای تولید یک محصول منحصربهفرد به نام ورق فولادی که با آرزوی انتقال دانش تولید و حتی بلندپروازانهتر، تصاحب این تکنولوژی برای توسعه و صادرات این صنعت بوده است.
این آرزوی بلندپروازانه اولیه را صراحتاً بارها و بارها مؤسسان فولاد مبارکه در مصاحبهها و مناسبتهای قبلی گفتهاند و شنیدهایم.
ناآگاهترین آدمها با کوچکترین آشنایی به عملکرد واحدهای تولیدی حتی در سطحی پایینتر از فولاد مبارکه در اولین نگاه به این صنعت میتوانند درک کنند که این حجم از ماشینآلات که در کنار یکدیگر مثل قطعات پازلی هوشمند مشابه ساعت چیده شده و در حال تولید محصولی ارزشمند برای کشور هستند؛ پشتوانهای عظیم از دانش و تجربه و آشنایی با فنون و مهارتهای مختلف علمی را در پس خویش دارد. سرمایهای فنی و ثبتشده که زمانبندی این ماشین تولید عظیم را مشخص میکند و در کنار آن روشهای انجام هر کاری را با دقت و ظرافت تبیین میکند.
تا اینجای کار همهچیز شبیه دادههای موجود در دفترچه راهنمای یکی از لوازمخانگی برقی است که با خواندن آن نهایتاً شما میتوانید از آن تجهیز با روشی که سازنده شرح داده بهدرستی استفاده کنید. این عملکرد در فولاد مبارکه در سطح دستورالعملهای بهرهبرداری و نهایتاً تعمیر تجهیزات تعریف میشود. در بدو تأسیس فولاد مبارکه نیز بهعنوان یکی از اولین ساختمانها، محلی با ظرفیت کافی برای نگهداری و مطالعه اسناد و مدارک فنی طراحی و ساختهشده است.
اما داستان فولاد مبارکه ازآنجا متفاوت میشود که بدانیم کارخانهای با ظرفیت دو میلیون تن و با حجم مشخصی از نقشهها و دستورالعملهای فنی (یا همان دفترچههای راهنمای استفاده و تعمیر) خریداریشده، امروز به حدود پنج برابر ظرفیت خویش توسعهیافته و این توسعهیافتگی در بسیاری از فناوریها نظیر آهنسازی، ریختهگری، نورد، تأمین و توزیع انرژی و سیالات و حتی در مواجهه با نیروی انسانی نسخهای پیشرفتهتر از نسخه اولیهاش را ارائه میکند. این روند با تکیهبر اسناد پیشین و مدیریت و تولید دانش برمبنای آن، صنایع مشابه، زیردست و بالادست خویش را نیز منتفع نموده است.
میتوان گفت «خود صنعتسازی فولاد مبارکه» رویهای است که فولاد مبارکه را از یک کارخانه تولید ورق فولادی به موتور محرک صنایع در کشور تبدیل کرده است. اما سهم مرکز اسناد فنی فولاد مبارکه در این چرخه چیست؟
توسعه بدون تمرکز و توجه به دادههای پیشین و ثبت و ضبط مداوم دادههای فعلی، هرچند کمارزش امکانپذیر نیست. با نگاهی به شرایط و اتفاقات سال گذشته در حوزه هوش مصنوعی درمییابیم که آنچه هوش مصنوعی را بهعنوان دستاورد عجیب دنیای امروز، سرآمد ساخته و شگفتیهایش را به رخ کشیده، پردازش دادههای بیشمار و به ظاهر بیارزش اما ثبت و دستهبندیشده و مستندات قابل بازیابی سریع است.
در مرکز اسناد فنی فولاد مبارکه نیز صدها هزار نقشه و میلیونها برگ مدرک فنی مربوط به تجهیزات و روشهای انجام کار نگهداری میشود و بسته به فناوری روز این رویکرد همیشگی برای بهکارگیری ظرفیتهای مدرن آرشیو مستندات فنی وجود دارد. بهروزرسانی مدارک از طرفی و بهروزرسانی روشهایی که تضمین میکند مستندات تغییرات این حجم عظیم از تجهیزات که مدام درحالتوسعه و بهینهسازی هستند بهدرستی و در زمان مناسب به این محل امن برسد از سویی دیگر، بخش مهمی از کار مرکز اسناد است.
بر همین اساس تمامی مدارک فنی و مستندات مربوط به پروژهها در فازهای مختلف انجام کار با روشی مشخص شمارهگذاری و آرشیو شده و با نسخهای جدید بهروزرسانی میشود. شگفتی هوش مصنوعی و نیاز به انبوه دادهها بدون توجه به میزان اهمیت آنها به ما هشدار میدهد که هر داده بهظاهر کمارزشی را هم ثبت کنیم. از مسئول مرکز اسناد فنی فولاد مبارکه بشنوید: امروز دیگر از ضرورت و اهمیت ثبت اسناد و مدارک فنی صحبت نمیکنیم. امروز میگوییم حتی ضرورت دارد هرروز دمای اتاقتان را هم ثبت کنید. بیشک روزی به درد کسی خواهد خورد. چه برسد به دادههای ارزشمند در یک پروژه.
